KPSS Genel Yetenek testinde Türkçe bölümü 30 soruluk önemli bir ağırlığa sahiptir. Bu soruların büyük kısmı anlam bilgisi ve paragraf becerisini ölçerken, dil bilgisi konuları da kolay net kaybını önlemek için düzenli tekrar ister. Fiilimsi, sözcük türleri, yazım, noktalama ve cümlede anlam gibi başlıklar bu nedenle KPSS Türkçe çalışma programının merkezinde yer almalıdır.
Neden Fiilimsi Bu Kadar Önemli?
Fiilimsi konusu, KPSS Türkçe'de dil bilgisi ve anlam ilişkisini birlikte ölçen başlıklardan biridir. Bu nedenle fiilimsi bilgisi yalnızca tek tip sorularda değil, sözcük görevini yorumlama gereken sorularda da adayın hızını artırır.
Fiilimsiler: Hızlı Kural Özeti
1. İsim-Fiil (Mastar)
Fiillere -mek/-mak, -me/-ma, -iş/-ış ekleri getirilerek oluşur.
| Ek | Örnek |
|---|---|
| -mek / -mak | yazmak, okumak |
| -me / -ma | yazma, okuma |
| -iş / -ış | geliş, bakış |
Kritik Kural: "-me/-ma" eki hem fiilimsi hem de olumsuzluk eki olabilir.
- "Kitap okumasını seviyorum." → Fiilimsi (isim görevinde)
- "Kitap okuma!" → Olumsuz emir (fiilimsi DEĞİL)
2. Sıfat-Fiil (Ortaç)
Fiillere -en/-an, -er/-ar/-mez/-maz, -miş/-muş, -ecek/-acak, -dik/-dığı ekleri getirilerek oluşur.
| Ek | Örnek |
|---|---|
| -en / -an | koşan çocuk, açan çiçek |
| -miş / -muş | geçmiş zaman, solmuş yaprak |
| -ecek / -acak | gelecek hafta, yapılacak işler |
| -dik / -dığı | bildiğim konu, gördüğün film |
Dikkat: Sıfat-fiil bir ismi niteliyorsa sıfat görevindedir.
3. Zarf-Fiil (Ulaç)
Fiillere -arak/-erek, -ıp/-ip, -ınca/-ince, -ken, -madan/-meden, -dıkça ekleri getirilerek oluşur.
En Sık Sorulan: "-ken" eki bazen zarf oluşturur ama isim soylu kelimelere gelince farklı işlev üstlenir.
- "Uyurken düşündü." → Zarf-fiil
- "Çocukken çok kitap okurdum." → Zarf-fiil
Sık Yapılan Hatalar
Hata 1: "-miş" Ekini Karıştırmak
"-miş" eki hem fiil çekimi hem sıfat-fiil ekidir.
- "Eve gelmiş." → Fiil (öğrenilen geçmiş zaman)
- "Yıpranmış kitap" → Sıfat-fiil (ortaç)
Test Yöntemi: Ekten önce kelimenin yanına sıfat ekleyebiliyorsanız (çok yıpranmış → ortaç), sıfat-fiildir.
Hata 2: "-me/-ma" Olumsuzluğunu Fiilimsiyle Karıştırmak
Cümlede yüklemden bağımsız olarak isim görevinde kullanılıyorsa fiilimsi; yüklemin olumsuzluk biçimiyse fiil.
Hata 3: "-dik" ve "-ecek" Eklerini Gözden Kaçırmak
"bildiğim", "göreceğin" gibi yapılar fiilimsidir ama adlaşmış biçimleri karıştırabilir.
Anlam Bilgisi: Yüksek Puan Konuları
Deyimler ve Atasözleri
Deyim ve atasözü soruları, Türkçe testinde düzenli olarak karşılaşılan anlam alanlarından biridir.
Önemli Ayrım:
- Deyim: Genellikle eylem içerir, mecazi anlam taşır ("gözden düşmek")
- Atasözü: Yargı bildirir, toplumsal deneyimi özetler ("Damlaya damlaya göl olur")
Soru Stratejisi: Seçeneklerde "somut/gerçek anlam" seçeneğini hemen eleyebilirsiniz; deyim soruları her zaman mecazi anlam ister.
Eş Anlamlı / Zıt Anlamlı Sözcükler
Sorular genellikle bağlamda kullanılan anlamı test eder.
"Meseleyi enine boyuna ele aldı" cümlesinde "ele almak" deyimi → incelemek, irdelemek
Anlam Özellikleri
| Kavram | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Somut anlam | Duyularla algılanabilir | masa, su |
| Soyut anlam | Duyularla algılanamaz | sevgi, özgürlük |
| Gerçek anlam | Kelimenin ilk/temel anlamı | göz (organ) |
| Mecazi anlam | Aktarılmış anlam | masanın gözü |
| Yan anlam | Zamanla kazanılan ikincil anlam | ayak (dağın ayağı) |
Paragraf Soruları
Son yıllarda paragraf çıkarım soruları artış göstermektedir.
4 Soru Tipi:
- Ana Düşünce: Yazarın vermek istediği temel mesaj
- Yardımcı Düşünce: Ana fikri destekleyen cümleler
- Başlık Bulma: Ana fikrin özlü biçimi
- Boşluk Doldurma: Anlam bütünlüğüne uyan kelime/cümle
Strateji: Son cümleden başlayarak okuyun; çoğu paragrafta sonuç/ana fikir en sona bırakılır.
Çalışma Planı
Haftada 4 Saat Türkçe
- 2 saat: Dil bilgisi kuralları + fiilimsi egzersizleri
- 1 saat: Deyim/atasözü kartları (günde 10 yeni deyim)
- 1 saat: Paragraf soru çözümü
Etkili Kart Tekniği
Her fiilimsi ekini bir renk kartına yazın:
- Kırmızı kart: İsim-fiil ekleri
- Sarı kart: Sıfat-fiil ekleri
- Mavi kart: Zarf-fiil ekleri
Günde 5 dakika bu kartları gözden geçirmek kalıcı öğrenme sağlar.
Örnek Soru ve Çözüm
Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük fiilimsi değildir?
A) Arkadaşlarını görünce çok sevindi.
B) Koşarak geldi.
C) Uyudu ve dinlendi.
D) Açılan pencereden rüzgar girdi.
E) Yazmasını çok seviyorum.
Cevap: C
Açıklama: "Uyudu" fiil çekimidir; yüklem görevinde kullanılmıştır. Diğerleri sırasıyla zarf-fiil (A, B), sıfat-fiil (D) ve isim-fiildir (E).
Sonuç
Fiilimsi konusunda ek tanıma + görev belirleme ikili becerisi, soru çözme başarınızı belirgin biçimde artırır. Anlam bilgisinde bağlam odaklı okuma alışkanlığı da netlerin daha istikrarlı olmasına yardımcı olur.
kpss koç'ın Türkçe modülünde fiilimsi, anlam ve paragraf sorularına yönelik 300+ alıştırma ve flashcard bulunuyor. AI koçunuz en çok takıldığınız kural tipini tespit ederek sizi odaklı çalıştırır.
